جمعه 28 فروردین در هوایی کاملا بهاری با تعدادی از دوستان آقایان ناصر قاضی و نادر کیانی و علی تدبیری و مهدی نظری به قلعه هلاکو خان واقع در اولین روستای چسبیده به پل شهید کلانتری تبریز اورمیه رفتيم

برنامه خوب بود و مشکلی نبود فقط در این برنامه که من اولین بار بود به این منطقه می آمدم با صخرهای بزرگ سنگی روبرو شدم که واقعا زیبا و با عظمت بود . صدای پرندگان شکاری سیاه رنگ شبیه به قرقی کل فضای صخره ای را در بر گرفته بود . درنزدیکی قله مناظری از قبیل دره زیبای پشت سر گذاشته و چند پلکان و سر پناه های کوچک در دل کوه که در یکی از آنها آب جاری بود ودر محفظه قابلمه ای شکل جمع میشد که آن هم از سنگ بود که توسط سربازان آن زمان کنده شده بود جالب و زیبا بود متاسفانه حفاری های غیر مجاز هم دیده شد.

همان حفرهای است که در دل کوه توسط سربازان زمان هلاکوخان برای سرپناه درست کرده بودند

مناظر با گل هاي زرد پوشيده شده

تالار گفتمان گروه کوهنوردی البرز

فرم عضویت در گروه کوهنوردی البرز

فرم ثبت نام در برنامه های تقویمی گروه کوهنوردی البرز

شماره تماس روابط عمومی:۹۰۰۵-۱۰۷-۰۹۳۷

email: Alborz.Qom@gmail.com

نشانی دفتر گروه : مجموعه ورزشی حیدریان، مجموعه دفاتر هیات ها، جنب دفتر هیات کوهنوردی استان قم

متأسفنه در آخرین روز سال 87 با خبر شدیم ؛ مهدی لطفی کوهنورد پیشکسوت و هیمالیا نورد درگذشت، مرحوم مهدی لطفی پس از چندین ماه تحمل بیماری سرطان سرانجام در 29 اسفند 87 دار فانی را وداع گفت. بنا بر اطلاعات پایگاه خبری هیئت تهران وی متولد 7 تیر ماه سال 1313 و بازنشسته نیروی زمینی ارتش بودند که از سال 1331 فعالیت رسمی خود را در رشته کوهنوردی آغاز نمود. در کارنامه درخشان این پیشکسوت کوهنوردی فعالیت های شاخصی به چشم می خورد که ذکر تمامی آنها مجال دیگری می طلبد. اما شاخص ترین آنها را می توان با عناوین زیر مشخص نمود:...

موقعیت جغرافییایی : کوه بابا موسی به ارتفاه 1650متر در3کیلومتری شهرستان بجنورد
مدت زمان صعود : 2ساعت
مسیر صعود: از سمت گردشگاهی بابا امان واقع در  15 کیلومتری بجنورد قابل توجه اینکه قله بابا موسی مابین تفریگاه باباامان وشهرستان بجنورد است
افراد شرکت کننده:آقایان از سمت راست 1-صادق معصومیان 2. رامین محمد زاده خانی 3.حسین پرهیزگار 4. مهدی زمانی (مربی تیم)

عکس 2           عکس 3

عکس از روابط عمومی گروه کوهنوردی تلاش سبز بجنورد

آداب و رسوم مرند در صد سال گذشته

The Maran in 100 years ago

نوشته: مجید توتونچیان

تایپ : امید عزت پور

پیش گفتار :

قبل از این که اقدام به نوشتن کتاب حاظر نمایم ، با توجه به این که آثار قدیمی به مرور زمان از بین رفته و یا تغییر می یابند و افراد آگاه سالخورده نیز یا فوت یا به فراموشی دچار می شوند ، بدین وسیله از مسئولین امر علی الخصوص مقامات میراث فرهنگی و ارشاد اسلامی تقاضا می شود پیش از این که این آثار به کلی از بین بروند ، لطف فرموده ، از آثار قدیمی و افراد آگاه تمامی استانهای کشور که هنوز اغلبشان در بعضی نقاط در قید حیات هستند، به طور جداگانه فیلم برداری نمایند تا آیندگان و علاقمندان ( به آثار باستانی ) با تماشای فیلم و شنیدن آهنگ و صدای آنها ، آگاهی لازم را از گذشته بدست آورند.

 لازم به یاد آوری است که آداب و سنن مطروحه در این نوشته ها جنبه ملی و مردمی و منطقه ای داشته است ، هیچگونه ربطی به دین مبین اسلام ندارد .

و احیاناً عده ای آداب رسوم خود را در لفافه مذهب بیان داشته و به آن روح خرافه دمیده اند دور از حقیقت است.

چرا که ساحت مقدس تمام ادیان بویژه اسلام از چنان آداب و خرافاتی مبرا است .

                                                                                                                                              مولف

مقدمه :

در این کتاب نامها و مطالبی مطرحند که در صد سال وجود داشته اند، و این نامها به تدریج به وضع فعلی نزدیک و پایان می یابد.

البته بخشی از مطالب و موضوعات یاد آوردی شده به کلی از بین رفته ، فقط نامی از آنها باقیمانده است ، برای این که علاقمندان آگاهی لازم را از گذشته مرند داشته باشند اقدام به جمع آوری این مطالب این مطالب نموده ام و چون مطالب به عروسی ها و بازیهای قدیمی قبلاً توسط نگارنده تحت عنوانهای :

1- شهرستان مرند و عروسیها قدیمی آن

2- بازیها و سرگرمیهای قدیمی مرند .

انتشار یافته اند ، لذا از ذکر دوباره آنها خودداری گردید .

توضیح اینکه مرند به تدریج از حالت آبادی کوچک به قصبه و شهر تبدیل شده و امکاناتی وجود آمده که بعضی از آنها نام برده می شود :

قبل از هر چیز وظیفه خود میدانم از زحمات آقایان ( باغچه بان ، میرزا آقا مکانات ، حاجی موسی خان هوجقانی و سایرین ) که در بو جود آمدن مدرسه در مرند پیشگام بوده و همت گماشته اند و همچنین از تمامی افرادی که با همت و تلاش خود در باسواد کردن و فراهم نمودن امکانات بهداشتی و رفاهی مردم این شهر کوشش نموده اند ، تشکر و قدردانی نمایم .

                                                                                                                                 مولف

در آن زمان که مرند قصبه ای بیش نبود و حدود هشت هزار نفر جمعیت داشت ، بیشترآنها به دامداری و کشاورزی وعده کمی نیز با سرمایه جزئی که داشتند به تجارت و داد و ستد مشغول بودند.

                از خیابان و مدرسه و دیگر امکانات رفاهی خبری نبود و کوچه ها و دربند های کم عرض که همه شان خاکی بودند با یکدیگر ارتباط داشتند .   

                همچنین امنیت کم بود عده ای یاغی و چپاولگربه آبادی ها هجوم برده و ثروت اهالی را ( اعم از پول نقد و دامها و غیره ) غارت می کردند .

               درمرند نیز برای جلوگیری از تهاجم از دو قلعه موجود ، یکی در شرق ( قلعه یالدور) و دیگری در غرب مرند ( قلعه باروج ) استفاده می شد و علاوه بر این قلعه ها در نقاط مختلف چند برج دیده بانی ساخته بودند ، که به هنگام هجوم اشرار و دزدان توسط همین محلّه ها نیز به دفاع می پرداختند و مانع ورود مهاجمین به شهر می شدند.

               مردم مرند وضع آرام و ساده ای داشتند و بسیار مهمان نواز بودند ، با این که از آب لوله کشی خبری نبود ، آب را توسط کوزه از چشمه ها و قناتها به زحمت تهیه کرده و به خانه می آوردند ، با این همه هرکس سعی می کرد هنگام صبح و عصر جلوی خانه خود و قسمتی از کوچه را آب پاشی کرده و جارو نماید . 

                از آنجایی که چشمه ها و قناتها نسبت به خانه ها دوربودند ، بعضی از نیکوکاران در خانه های خود آب انبار بزرگی ساخته و آب آنها را از چشمه ها تامین می کردند.

               به این روش که شب هنگام چند نفر مامور رساندن آب از چشمه ها به آب انبارها می شدند و آب را از چند خانه عبور داده به مقصد ( آب انبار ) می رساندند ، ولی این آب چندان بهداشتی نبود ، زیرا در بعضی خانه ها که آب از آنها عبور می کرد گاهی صاحبخانه دست و صورت خود را در همان آب می شست ، درهر صورت وقتی آب انبار پر می شد مورد استفاده صاحبخانه و همسایگانش قرار می گرفت.

               برای برداشت آب از انبار، زمین را در کنار آب انبارها به اندازه چند متر می کندند ، تا با انبار هم کف شود . رفت آمد به آب انبارها توسط چند پله بلند ممکن می شد در کف آب انبار حوض کوچکی ساخته بودند ، و برای شستن ظروف از آن استفاده می شد ، از آب انبارها که شیر آبی نیز به حوضچه آن گذاشته شده بود ، جهت برداشت آب خوردن استفاده می کردند .

                 هر صاحب انبار علاوه بر استفاده از شیر آب ، تلمبه ای نیز گذاشته بود که برای برداشت آب خوردن و پرکردن حوض از ان استفاده می کرد .

                حمل آب علاوه بر کوزه ، توسط آفتابه مسی و حلبی و سطل دهان گشاد ( ودره ) یا وسایل مشابه دیگر انجام می گرفت یکی از وسایل، که تقریبا شکل آفتابه داشت و از سفال ساخته می شد ، بسیار سنگین بود و بی شباهت به کپسولهای گازامروزی نبود و مثل آنها وزن پر و خالیش یکسان بود ، این وسیله (( لوله هنگ)) (لوله هین ) نامیده می شد.

                    اکثر مردم ، بعضی از حیوانات را در خانه خود پرورش می دادند ، مرغ و خروس را در حیاط  و کوچه به حال خود رها می کردند و مرغها عادت داشتند در عرض روز برای تخم گذاری و یا موقع غروب برای استراحت شبانه به لانه خود برگردند . گاو و گوسفند و الاغ نیز در طویله استراحت می کردند و هرکس اول صبح بز و گوسفند خود را از خانه بیرون برده و به چوپانی که درجایی از محله منتظر بود ، تحویل می داد و برمی گشت ، همین طور گاو و گوساله و الاغ و غیره را نیز صبح زود از طویله به نقطه دیگری که در محله تعیین کرده بودند ، می بردند و یکجا جمع می کردند و این جمع حیوانات را (ناخر) و مسئول جمع آوری حیوانات را ( ناخرچی ) می گفتند .                         

بدین ترتیب هرروز چوپان گوسفندان را و ناخرچی گاو والاغ را برای چرا به صحرا می برد و می چرانید و به هنگام غروب باز به قصبه و آبادی بر می گرداند .

                وقتی حیوانات به آبادی باز می گشتند خانه خود را شناخته بودند و یک راست به طرف خانه خود می رفتند و با صداهای گوناگونشان صاحبانشان را از ورود خود آگاه می ساختند که ما برگشتیم ، در واقع می توان گفت آنها نیز از دیدن خانه خود خوشحال بودند ، این کار هرروز ادامه داشت ، تا این که فصل سرما و زمستان فرا می رسید ، مردم نیز در مقابل زحمات چوپان و ناخرچی هر ماه و یا هر سال مبلغی به عنوان حق الزحمه به او می پرداختند .

 مردم         برای بدست آوردن پول و ثروت در تلاش بودند و چون در مرند درآمد کم و بیکاری بسیاربود ، ناچارعده ای جهت کار به بعضی از شهرها و یا حتی کشورهای همجوار ایران می رفتند . این مسافرت توسط اسب والاغ و شتر و گاهی توسط گاری اسبی و ارابه گاو نری انجام می گرفت ، گاهی نیز با پای پیاده می رفتند که در این صورت سفر بسیار طولانی بود .بعضی  از افراد برای تجارت راهی روسیه می شدند و این مسافرت گاهی به صورت دسته جمعی و کاروانی انجام می گرفت وبه هنگام بازگشت وسایلی خریداری کرده و با خود می آوردند که مشهورترین آنها سماور بود ، ضمناً این کار باعث شده بود که از کلمات روسی استفاده شود و بسیاری از اشیاء در مرند نیز با نام روسی آنها مشهور شده بود از جمله :

ادامه دارد

پناهگاه کمچی

واقع در پایه کوه

جان پناه قله کمچی

رشته کوههای کیامکی